Συνταξιούχοι που δουλεύουν: τι πληρώνουν στον ΕΦΚΑ και πώς κερδίζουν μόνιμη αύξηση στη σύνταξη

Η δουλειά μετά τη σύνταξη έχει γίνει πια συνηθισμένη. Από το 2024, που καταργήθηκε η μείωση 30% της σύνταξης για όσους εργάζονται, ο αριθμός των απασχολούμενων συνταξιούχων έχει φτάσει, σύμφωνα με στοιχεία του e-ΕΦΚΑ που δημοσιεύει το Capital.gr, περίπου τις 310.000. Για τους εργοδότες που τους απασχολούν και για τους ίδιους, έχει σημασία να ξέρουν τι πληρώνουν και τι μπορούν να κερδίσουν.

Τέσσερις περιπτώσεις

1. Μισθωτοί συνταξιούχοι (περίπου 95.000): πληρώνουν τις κανονικές εισφορές μισθωτού και επιπλέον έναν ειδικό πόρο 10% επί των αποδοχών τους υπέρ e-ΕΦΚΑ. Ο εργοδότης πρέπει να το λαμβάνει υπόψη στη μισθοδοσία.
2. Ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι (περίπου 80.000): πληρώνουν συνήθως εισφορές της πρώτης ασφαλιστικής κατηγορίας και, επιπλέον, ειδικό πόρο που υπολογίζεται ως ποσοστό αυτής της εισφοράς (40%–50%, ανάλογα με την περίπτωση).
3. Συνταξιούχοι χωρίς εισφορές: κυρίως περίπου 125.000 συνταξιούχοι του πρώην ΟΓΑ που συνεχίζουν να είναι αγρότες, καθώς και συνταξιούχοι άλλων ταμείων με αγροτικό εισόδημα έως 10.000 ευρώ τον χρόνο.
4. Ειδικές περιπτώσεις (περίπου 5.000): π.χ. συνταξιούχοι με αναπηρία ή πολύτεκνοι με ανήλικο ή σπουδάζον παιδί. Πληρώνουν εισφορές αλλά όχι τον ειδικό πόρο.

Η προσαύξηση στη σύνταξη

Όσοι πληρώνουν εισφορές από τη νέα τους απασχόληση έχουν δικαίωμα σε μόνιμη αύξηση της σύνταξης όταν σταματήσουν να εργάζονται. Το ποσό εξαρτάται από τα χρόνια και το ύψος των εισφορών. Ενδεικτικά παραδείγματα:

• μισθωτός με 2 χρόνια εργασίας και μικτό μισθό 800 ευρώ: περίπου 12 ευρώ τον μήνα·
• μισθωτός με 6 χρόνια και μικτό μισθό 2.000 ευρώ: περίπου 92 ευρώ·
• αυτοαπασχολούμενος με 2 χρόνια στην υψηλότερη κατηγορία: περίπου 45 ευρώ·
• αυτοαπασχολούμενος με 6 χρόνια στην υψηλότερη κατηγορία: περίπου 135 ευρώ.

Οι αγρότες συνταξιούχοι που δεν πληρώνουν εισφορές δεν παίρνουν προσαύξηση.

Τι πρέπει να κάνει ο συνταξιούχος

Η προσαύξηση δεν δίνεται αυτόματα. Όταν ολοκληρώσει την απασχόλησή του, ο συνταξιούχος δηλώνει τη διακοπή στην ειδική ηλεκτρονική εφαρμογή του e-ΕΦΚΑ και υποβάλλει αίτηση για την προσαύξηση με βάση τις εισφορές που κατέβαλε. Μέχρι σήμερα έχουν πληρωθεί περίπου 12.000 συνταξιούχοι, ενώ εκκρεμούν περίπου 15.000 αιτήσεις.

Για εργοδότες

• Ελέγξτε ότι στη μισθοδοσία εφαρμόζεται σωστά ο ειδικός πόρος 10% για όσους εργαζόμενους είναι συνταξιούχοι.
• Η απασχόληση πρέπει να δηλώνεται κανονικά· η αδήλωτη εργασία συνταξιούχου δεν δίνει δικαίωμα σε προσαύξηση και επισύρει πρόστιμα.

Τι να έχετε υπόψη

Τα παραπάνω ποσά είναι ενδεικτικά. Το ακριβές ποσό κάθε περίπτωσης προκύπτει από τον e-ΕΦΚΑ με βάση το ιστορικό εισφορών, και τα όρια/εξαιρέσεις έχουν λεπτομέρειες που καλό είναι να ελεγχθούν πριν από κάθε απόφαση.