Δάνεια νοικοκυριών: η ΤτΕ προειδοποιεί ότι οι δόσεις θα «βαραίνουν» σταδιακά με τις αυξήσεις επιτοκίων της ΕΚΤ

Στην Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας του Οκτωβρίου 2026 η Τράπεζα της Ελλάδος εκτιμά ότι οι κίνδυνοι για τα νοικοκυριά με δάνεια, κυρίως στεγαστικά, θα αυξάνονται σταδιακά. Προς το παρόν η εικόνα δεν έχει χειροτερέψει. Η πίεση θα φανεί όσο οι αυξήσεις των επιτοκίων της ΕΚΤ περνούν στις μηνιαίες δόσεις, κυρίως στα δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο.

Τι έχει αλλάξει στα επιτόκια

• Η ΕΚΤ αύξησε δύο φορές τα επιτόκια φέτος, τον Ιούνιο και τον Σεπτέμβριο, και το βασικό επιτόκιο πήγε από 2% σε 2,50%. Εκτιμάται ότι μέχρι το τέλος του έτους θα φτάσει το 2,75%.
• Τον Αύγουστο του 2026 το μέσο επιτόκιο σε υφιστάμενα στεγαστικά με διάρκεια άνω των 5 ετών ήταν 3,7%. Σε διάρκεια 1 έως 5 ετών ήταν 5,1%.
• Στα καταναλωτικά τα επιτόκια είναι πολύ υψηλότερα: 14,5% για διάρκεια έως ένα έτος, 11,1% για 1 έως 5 έτη και 8,5% για πάνω από 5 έτη.

Γιατί η πίεση είναι διπλή

Εκτός από τα επιτόκια, η ΤτΕ επισημαίνει την επίδραση του πληθωρισμού. Στην Ελλάδα ο πληθωρισμός ήταν 3,8% στο εννεάμηνο Ιανουαρίου–Σεπτεμβρίου 2026, έναντι 2,8% στην ευρωζώνη. Οι τιμές ενέργειας αυξήθηκαν 12%. Με βάση τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ που αναφέρει η έκθεση, το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών μειώθηκε 0,4% το α΄ τρίμηνο του 2026, ενώ σε ονομαστικούς όρους αυξήθηκε 3,2%. Αυτό σημαίνει ότι περισσεύουν λιγότερα χρήματα για τις δόσεις.

Η στεγαστική πίστη ανεβαίνει

Παράλληλα οι τράπεζες δίνουν περισσότερα στεγαστικά. Το α΄ εξάμηνο του 2026 εκταμιεύτηκαν 1,1 δισ. €, έναντι 0,8 δισ. € πέρυσι. Σημαντική ώθηση δίνει το «Σπίτι μου ΙΙ»: έως τις 10 Ιουνίου περισσότεροι από 11.000 δικαιούχοι είχαν λάβει περίπου 1,218 δισ. € από τα 2 δισ. € του προγράμματος. Η ΤτΕ αναμένει ήπια αύξηση των δανείων προς νοικοκυριά το β΄ εξάμηνο.

Τι μπορούν να κάνουν οι δανειολήπτες

• Ελέγξτε αν το δάνειό σας έχει κυμαινόμενο επιτόκιο και πότε αναπροσαρμόζεται η δόση. Οι αυξήσεις της ΕΚΤ περνούν με καθυστέρηση.
• Ρωτήστε την τράπεζα αν μπορείτε να «κλειδώσετε» σταθερό επιτόκιο και με ποιο κόστος.
• Αν έχετε ακριβά καταναλωτικά ή κάρτες, δείτε αν σας συμφέρει να τα εξοφλήσετε νωρίτερα ή να τα ενοποιήσετε.
• Αν βλέπετε ότι θα δυσκολευτείτε, μιλήστε με την τράπεζα πριν καθυστερήσετε. Οι ρυθμίσεις είναι πιο εύκολες όσο το δάνειο είναι ενήμερο.

Τι δεν ξέρουμε ακόμη

Η άνοδος στο 2,75% είναι εκτίμηση και όχι απόφαση. Η επόμενη πορεία των επιτοκίων θα εξαρτηθεί από τον πληθωρισμό και τις τιμές ενέργειας. Η ΤτΕ δεν δίνει ποσοτική πρόβλεψη για το πόσα δάνεια μπορεί να καθυστερήσουν.